15.09.2017
 
 
                                                                                                          Wystąpienie Prezesa
                                                                                                          Okręgowego Zarządu PZD
                                                                                                          we Wrocławiu
                                                                                                          mgr Janusza Moszkowskiego
                                                                                                          w dniu 09.09.2017r.
 
Szanowni  działkowcy ! Drodzy  goście !
 
       Tradycyjnie  wrzesień jest tym miesiącem, w którego działkowcy obchodzą swoje święto plonów pod nazwą Dzień Działkowca. Tegoroczny Dzień Działkowca powiązany jest z Jubileuszem 120-lecia ogrodnictwa działkowego na ziemiach polskich. Jest to godny Jubileusz, dlatego też z tej okazji chcemy dzisiaj uhonorować naszych zasłużonych działaczy, działkowców odznaczeniami państwowymi i związkowymi oraz wręczyć Jubileuszowe Medale i Dyplomy. Odznaczeniami i medalami pragniemy uhonorować także naszych gości, którzy popierają i wspierają rodzinne ogrody działkowe. Zanim to uczynimy pragnę przypomnieć trochę historii ogrodnictwa działkowego.
      Pierwsze ogrody działkowe pojawiły się w Europie blisko 200 lat temu i zostały zorganizowane w Niemczech , w Kilonii. Na ziemiach polskich pierwszy ogród działkowy również powstał w podobnym okresie 194 lat wstecz w Koźminie Wielkopolskim. Chociaż historycznie rzecz biorąc ogród ten jest znacznie starszy, gdyż w tym miejscu pierwsze działki warzywnicze powstały z inicjatywy rajców miejskich już w XVI wieku. Dlatego też krajowe uroczystości Jubileuszu 120-lecia ogrodnictwa działkowego zostały zapoczątkowane w Koźminie Wielkopolskim i odbyły się w dniu 1 lipca bieżącego roku z udziałem przedstawicieli wszystkich okręgów, z udziałem władz Miasta i władz województwa wielkopolskiego a także przybyłych przedstawicieli innych miast. Pierwsze Ogrody działkowe były organizowane dla osób i rodzin ubogich, dla rzemieślników i robotników. W latach 70-tych XIX wieku powstała idea ogrodów szreberowskich od nazwiska ich założyciela. Ogrody te łączyły w sobie funkcje użytkowe, wypoczynkowe i rekreacyjne, a także dydaktyczne i wychowawcze. Pod koniec XIX wieku powstały ogródki pracownicze z programem społecznym, kładziono również nacisk na aspekt estetyczny, na wygląd altan i zagospodarowanie poszczególnych działek. Zwracano wówczas formalnie, urbanistycznie uwagę na ważną rolę terenów ogrodów jako stałego elementu zieleni miejskiej, co również i dzisiaj tak bardzo podkreślamy. Na ziemiach polskich, pomimo że nie było jeszcze odrodzonej państwowości pod koniec XIX wieku w 1897r. powstał pierwszy ogród działkowy w formie zorganizowanej pod nazwą „Kąpiele Słoneczne” w Grudziądzu. Ogród ten istnieje do dnia dzisiejszego. Dlatego też od tej daty liczymy powstanie struktury organizacyjnej ogrodnictwa działkowego.
      We Wrocławiu pierwszy ogród działkowy powstał w 1901r. w rejonie ulicy Glinianej a kolejny kilka lat później na Przedmieściu Odrzańskim i Piaskowym oraz na Karłowicach. W 1911 roku założono ogrody na Gaju, w 1919 na Sępolnie, Grabiszynku, a 1929r. na Tarnogaju. Ówczesne władze Wrocławia wielu założonym ogrodom działkowym przyznało co chciałbym mocno podkreślić status stały. Kolejne ogrody we Wrocławiu powstały w latach 30-tych XX wieku, m. innymi na Książu Wielkim, na Osobowicach, w Śródmieściu, w rejonie Borka i Grabiszynku, na Biskupinie, Sępolnie, Rakowcu i Różance. Wiele z tych ogrodów istnieje do dnia dzisiejszego i pomimo znacznych zniszczeń dokonanych w czasie II wojny światowej i likwidacji części z nich na cele publiczne, zostały one odbudowane i należą do najlepiej zagospodarowanych.
      Pracownicze a następnie rodzinne ogrody działkowe rozwijały się dalej, a apogeum ich rozwoju - powstawania przypada na dekadę lat osiemdziesiątych XX wieku, w którym to okresie zorganizowano 62 nowe ogrody działkowe i nie tylko we Wrocławiu, ale także w innych miastach naszego okręgu.  
      Historia ogrodnictwa działkowego jest więc bardzo bogata. Ogrodnictwo działkowe od samego początku przechodziło różne okresy, zmieniały się funkcje ogrodów, ich rola i zadania. Ale zawsze podkreślano, zarówno w wieku XIX jak i XX-tym, że ogrody działkowe są potrzebne społeczeństwu, rodzinom, za także miastom i gminom. Szczególnie ogrody działkowe są potrzebne dzisiaj, kiedy nasze miasta są coraz bardziej zabetonowane i zabudowane. Są także odskocznią od codziennych kłopotów i trudów, są miejscem spokojnego i pożytecznego spędzania czasu w otoczeniu pięknej i użytecznej zieleni. Są również bezpiecznym miejscem dla dzieci, dlatego co roku ponad 2000 rodzin młodych z dziećmi stara się i otrzymuje działki w ogrodach.
      Historia ogrodnictwa działkowego wskazuje na burzliwe losy ogrodów, na tendencje ich likwidacji. Z tych trudnych chwil zawsze wychodziły zwycięsko, tak jak zwycięsko wychodziła z różnych opresji nasza organizacja, Polski Związek Działkowców, który niezwykle dzielnie i skutecznie bronił i broni ogrodów. O tych wszystkich problemach wspominaliśmy w 2016 roku, kiedy to Polski Związek Działkowców obchodził swój Jubileusz 35-lecia.
      Krajowe Dni Działkowca w bieżącym roku odbyły się w Bytomiu, w dniu  28 sierpnia, wzięły w nich udział władze wojewódzkie, miejskie oraz przedstawiciele władz samorządowych wielu miast naszego kraju.
      Podkreślić należy list jaki wystosował do uczestników Krajowych Dni Działkowca Prezydent Rzeczpospolitej Polski Pan Andrzej Duda, który w ciepłych słowach skierowanych do działkowców zwrócił uwagę na jakże ważne aspekty ogrodów działkowych, aspekty rodzinne, społeczne, środowiskowe, wypoczynkowe a także wzbogacające krajobraz miast i gmin. Ogrody według Prezydenta powinny być chronione, gdyż dobrze służą szczególnie rodzinom młodym, rodzinom niemajętnym emerytom i rencistom, którzy pożytecznie spędzają pozawodowy okres swojego życia, angażując się dodatkowo w działalności społecznej.
      Krajowe Dni Działkowca w Bytomiu zgromadziły blisko 1000 działaczy i działkowców z całego kraju w tym 45 osobowa delegacja okręgu wrocławskiego. Uroczystość krajowa była dla wszystkich ogromnym przeżyciem a niektórych z delegatów uhonorowano odznaczeniami, medalami i dyplomami. W swoim przemówieniu Prezes Związku Pan Eugeniusz Kondracki nawiązał do historii polskiego ogrodnictwa zwracając na dzisiejszą rolę i znaczenie ogrodów działkowych.
      Okręgowe Dni Działkowca odbywają się nie tylko we Wrocławiu, ale także w pozostałych okręgach i miastach w kraju. Okręgowe Dni Działkowca we Wrocławiu obchodzimy zatem pod hasłem Jubileuszu 120-lecia ogrodnictwa działkowego, a także w poczuciu uzyskania już w bieżącym roku wielu osiągnięć, zrealizowania ponad 30-tu zadań inwestycyjnych. Cieszymy się, że doprowadziliśmy do uregulowania stanu prawnego ponad 86% terenów ogrodów, a jak wszystko na to wskazuje z końcem września otrzymamy kolejne decyzje co pozwoli przekroczyć 90%. Ogrody są bezpieczne, uzyskujemy stabilność gospodarowania, mamy zatem przed sobą przyszłość, a tylko niewielkie części ogrodów przeznaczone są pod trasy komunikacyjne i drogi. Prawo Polskiego Ogrodnictwa Działkowego jest uregulowane w dobrej ustawie z dnia 13 grudnia 2013r. oraz w Statucie Polskiego Związku Działkowców. Możemy spokojnie dalej się rozwijać, służąc rodzinom, miastom i gminom. Składając życzenia działkowcom, podkreślając pomoc i wsparcie ze strony władz wojewódzkich, ze strony władz miast i gmin, chciałbym wszystkim bardzo serdecznie podziękować. Niech dalej trwa idea ogrodnictwa działkowego, która zrodziła się blisko 200 lat temu. Niech żyje polskie ogrodnictwo działkowe.
 
                                                                  Prezes OZ PZD we Wrocławiu
                                                                  mgr Janusz Moszkowski